myDiploma.net
Universiti AwamUniversiti SwastaKolej UniversitiKolej Matrikulasi
IPTSPoliteknikTVETTingkatan Enam
Asasi (Foundation)APELKolej IslamInternational Students

Selepas SPM ke manakah anda?

masuk universiti, kolej swasta, tingkatan enam, kolej matrikulasi,
asasi, politeknik, kolej komuniti... atau bekerja dahulu..

Halatuju mana pilihan anda selepas menerima keputusan SPM? Nak berehat terlebih dahulu atau bekerja mencari pengalaman dahulu atau terus menyambung pengajian ke institusi pengajian tinggi? Silalah buat pilihan yang terhabis baik demi masa depan anda. Mungkin ada yang ingin sambung belajar di tingkatan enam iaitu untuk mengambil peperiksaan STPM. Kalau aliran agama, pilihannya ialah STAM. Selain dari STPM, anda mungkin berminat untuk memohon program diploma di Kolej, Kolej Universiti atau di Universiti Awam. Selain dari diploma, anda mungkin berminat untuk mengambil program matrikulasi di Kolej Matrikulasi bawah Kementerian Pendidikan Malaysia. Tempoh masa belajar di pusat-pusat matrikulasi adalah lebih pendek dari belajar di tingkatan enam atau diploma iaitu selama setahun sahaja. Selain dari itu terdapat program International Baccalaureate iaitu A-Level atau O-Level. Mungkin juga anda berminat dengan program yang baru muncul di Malaysia kini iaitu TVET (Technical Vocational Education Training).

Masuk Form Six

Kalau masuk form six atau sekolah menengah atau tingkatan enam kena menjadi budak sekolah selama dua tahun lagi. Masuk form six untuk ambil STPM (Sijil Tinggi Persekolahan Malaysia) atau STAM (Sijil Tinggi Agama Malaysia) di tahun kedua. Ada pelajar lepasan SPM yang tidak suka masuk tingkatan enam kerana mereka rasa yang mereka masih lagi menjadi 'pelajar sekolah'. Mereka masih memakai seragam sekolah, perlu ke sekolah setiap hari, dan masih berada di 'sekolah' dan bukan institusi pengajian tinggi atau kampus. Tambahan pula, peperiksaan STPM dianggap sebagai peperiksaan yang paling sukar di Malaysia. Namun kenyataan ini tidak pernah dibuktikan. Biasanya pelajar memilih untuk masuk tingkatan enam setelah gagal permohonan ke mana-mana IPTA.

Jika mendapat keputusan yang baik dalam STPM, pelajar tingkatan enam boleh memohon pengajian peringkat ijazah di IPTA. STPM adalah tiket terus untuk ke program-program pengajian peringkat ijazah.

Namun ada juga beberapa kebaikan mengambil STPM berbanding dengan program lain. Misalnya, STPM lebih bernilai dari matrikulasi. Ini kerana pelajar boleh memohon kerja dengan sijil STPM tapi tidak boleh (atau tidak laku) jika memohon kerja menggunakan kelulusan matrikulasi.

Dari segi yang kurang menarik pula ialah tempoh pengajian untuk mengambil STPM adalah selama dua tahun. Di sesetengah institusi pengajian tinggi, ada yang boleh menghabiskan diploma dalam tempoh yang sama. Tetapi sudah pastilah yuran pengajian mengambil tingkatan enam adalah terlalu jauh amat rendah berbanding dengan yuran pengajian di peringkat diploma terutama kalau mengambil diploma di kolej-kolej swasta. Tempoh pengajian selama dua tahun itu juga memberi ruang untuk pelajar merancang kewangan bagi melanjutkan pengajian ke peringat yang lebih tinggi. Walau bagaimanapun, secara puratanya, pelajar dianggap mengalami kerugian masa selama setahun. Tetapi murah.

Mohon masuk IPT atau IPTS

Institusi Pendidikan Tinggi terdiri daripada Universiti Awam (dulu disebut sebagai Institusi Pendidikan Tinggi Awam - IPTA) yang ditubuhkan di bawah Akta Universiti dan Kolej Universiti 1971 (Akta 30) termasuk International Islamic University of Malaysia (IIUM) yang ditubuhkan di bawah Akta Syarikat 1965 (Akta 125) dan Universiti Teknologi (UiTM) yang ditubuhkan di bawah Akta Universiti Teknologi MARA 1976 (Akta 173). Selain dari itu, IPT juga terdiri daripada Universiti atau Kampus Cawangan, Kolej Universiti, dan Kolej yang diluluskan dan didaftarkan di bawah Akta Institusi Pendidikan Tinggi Swasta 1996 (Akta 555).

IPTS ialah institusi pengajian tinggi swasta. Institusi bukan milik kerajaan dan tidak dibiayai oleh kerajaan. Lantaran itu yuran pengajian di IPTS adalah lebih mahal.

Ada tiga jenis IPTS iaitu:

  • Universiti: Institusi pendidikan ini boleh menganugerahi ijazah pertama dan ke atas.

  • Kolej Universiti: Institusi ini belum mencapai tahap universiti lagi namun boleh mempunyai program ijazah mereka sendiri.

  • Kolej: IPTS jenis kolej menawarkan program sijil dan diploma. Kolej tidak boleh ada program ijazah mereka sendiri. Namun kolej boleh mengadakan program berkembar dengan universiti lain dalam atau luar negara untuk menawarkan program ijazah.

Universiti ialah destinasi puncak bagi semua pelajar. Namun tidak semua pelajar layak masuk ke universiti. Pelajar yang berjaya masuk ke universiti selepas SPM ialah pelajar yang cemerlang. Lepasan SPM memohon kemasukan ke Universiti Awam melalui UPU.

Program Matrikulasi

Program matrikulasi adalah di bawah Kementerian Pendidikan Malaysia. Matrikulasi menawarkan aliran sains (sains hayat & sains fizik), perakaunan dan kejuruteraan. Pelajar akan belajar di kolej-kolej matrikulasi. Setakat ini ada 17 kolej matrikulasi di Malaysia.

Seperti juga dengan lepasan asasi, pelajar lepasan matrikulasi boleh memohon kemasukan ke IPTA melalui UPU.

Program matrikulasi adalah selama setahun atau dua tahun bergantung kepada keputusan SPM pelajar.

Namun agak sukar untuk masuk ke program matrikulasi kerana persaingan adalah sangat kuat dan pelajar memerlukan keputusan SPM yang sangat baik.

Kelebihan program matrikulasi pula ialah ialah tempoh pengajian yang singkat iaitu setahun sahaja.

Kekurangannya pula ialah, sekiranya pelajar gagal matrikulasi ini, pelajar akan hanya mempunyai SPM untuk meneruskan kerjayanya. Kalau pun lulus matrikulasi namun gagal masuk ke IPTA, matrikulasi tersebut tidak laku untuk memohon pekerjaan.

TVET

TVET atau Technical Vocational Education Training ialah satu program baru yang diperkenalkan oleh kementerian yang semakin mendapat perhatian di Malaysia. Program pengajian ini menyediakan pengajian dari peringkat sijil sehinggalah ke peringkat diploma lanjutan (advance diploma). Pelajar program ini akan dilatih mengikut jenis industri dan latihan-latihan yang disediakan adalah yang khusus untuk keperluan industri berkenaan.

Masuk Politeknik

Politeknik melahirkan lulusan separa profesional dalam bidang kejuruteraan, perkhidmatan dan perdagangan di peringkat sijil kemahiran, diploma, dan diploma lanjutan. Lulusan politeknik dalam bidang-bidang ini memberi bekalan sumber manusia dalam sektor awam mahupun swasta.

Politeknik seluruh Malaysia menerima pelajar lepasan SPM, pelajar yang telah berjaya mendapatkan Sijil Politeknik, pelajar lulusan Kolej Komuniti, dan pelajar berkeperluan khas (masalah pendengaran) yang lahir dari sekolah pendidikan khas.

Dalam tahun 2010, tiga politeknik telah dinaiktarafkan untuk mencapai status politeknik perdana yang setara dengan universiti iaitu Politeknik Ungku Omar (Ipoh, Perak), Politeknik Sultan Salahuddin Abdul Aziz Shah (Shah Alam, Selangor), dan Politeknik Johor Bahru.

IPTS - Kolej Swasta

Program peringkat sijil dan diploma disediakan di kolej-kolej swasta. Ada beratus-ratus kolej swasta di Malaysia sekarang ini. Hampir setiap hari kita boleh lihat iklan kolej swasta di akhbar-akhbar. Kelayakan untuk ke program sijil atau diploma bergantung kepada gred yang diperolehi dalam peperiksaan SPM atau yang setaraf. Sebagai contoh, kalau hanya ada satu kepujian dalam mata pelajaran peperiksaan SPM, layak untuk ke program sijil sahaja. Namun kalau ada sekurang-kurangnya tiga kepujian dalam mata pelajaran SPM, layak untuk memohon program-program diploma.

Ada kolej swasta yang menawarkan program diploma bersekutu dengan IPTA lain di Malaysia. Misalnya Kolej Teknologi Timur dan UNikop menawarkan program diploma UiTM.

Walaupun masa belajar adalah lebih panjang (hampir 3 tahun, berbanding hanya dua tahun di matrikulasi atau Tingkatan 6) namun pemegang diploma mempunyai lebih peluang pekerjaan. Dari segi yang lain, pemegang diploma menimba lebih banyak ilmu dari pelajar matrikulasi atau Tingkatan 6. Tambahan pula, berbeza dengan pengajian di matrikulasi atau Tingkatan 6, bidang yang diambil di peringkat diploma adalah lebih menepati keperluan industri dalam dunia perkerjaan. Kebolehpasaran lepasan diploma adalah lebih tinggi berbanding dengan lepasan matrikulasi atau tingkatan enam.

Program Asasi (foundation)

Program asasi sebenarnya adalah program persediaan untuk ke program ijazah tertentu di kolej atau universiti yang sama. Ini bermakna, program asasi ini bukanlah program yang berdiri sendiri (stand alone). Program asasi mesti mempunyai program ijazah yang sedia menanti. Terdapat kolej-kolej swasta yang menawarkan program asasi secara percuma (dengan syarat dan terma) misalnya Kolej Islam Antarabangsa di Kuala Lumpur.

International Baccalaureate (IB)

Program International Baccalaureate (IB) atau International Baccalaureate Diploma Programme (IBDP) ialah salah satu dari program pra-universiti di Malaysia (selain dari tingkatan enam dan matrikulasi).

Program ini adalah program antarabangsa yang dibangunkan di Geneva, Switzerland dan sudah semestinya juga diiktiraf oleh institusi pendidikan antarabangsa. Dikatakan sebanyak 100 negara mengiktiraf peperiksaan ini.

Siapakah yang memohon program ini? Mereka ialah lepasan SPM atau lepasan peperiksaan O-Level dan berumur antara 16-19 tahun. Para lepasan SPM memerlukan minimum 5C untuk mengambil IB. Tempoh pengajian Diploma International Baccalaureate ialah selama dua tahun (24 bulan) yang merangkumi empat semester dengan 20 minggu bagi setiap semester.

Buat masa ini, program ini ditawarkan di Kolej Melayu Kuala Kangsar (mulai 2011), Kolej Tunku Kursiah, Negeri Sembilan (mulai 2016), dan sekolah antarabangsa (international school) yang terkenal seperti International School of Kuala Lumpur di Ampang, Mont Kiara International School di Mont Kiara Kuala Lumpur, Nexus International School di Putrajaya, dan International School of Penang di Pulau Pinang.

Bahagian Pengurusan Kemasukan Pelajar (BPKP) di Jabatan Pendidikan Tinggi (JPT) atau yang lebih dikenali dengan UPU adalah bahagian yang bertanggungjawab menyelaras kemasukan pelajar ke:

  • 20 Universiti Awam (UA), 36 buah Politeknik, 102 Kolej Komuniti dan 4 Institusi Latihan Kemahiran Awam (ILKA) melalui UPUOnline
    • Program Pengajian Lepasan STPM/ Setaraf
    • Program Pengajian Lepasan SPM

  • 33 Politeknik Konvensional/METrO, 102 Kolej Komuniti dan 5 Institusi Latihan Kemahiran Awam (ILKA) melalui UPUSkills
    • Program Pengajian Lepasan SPM
    • Program Pengajian Lepasan Sijil Kemahiran Malaysia, Sijil Suruhanjaya Tenaga dan Kemasukan ke Program Sijil Pengajar Vokasional (VTO)

Program pengajian Lepasan STPM/Setaraf adalah calon yang mempunyai kelayakan seperti STPM, STAM, Matrikulasi/ Asasi, Diploma, A-Level dan lain-lain untuk melanjutkan pengajian ke peringkat Ijazah Sarjana Muda.

Program pengajian Lepasan SPM adalah calon yang mempunyai kelayakan SPM untuk melanjutkan pengajian ke peringkat Asasi, Sijil dan Diploma.

Lepasan Sijil Kemahiran Malaysia/ Sijil Suruhanjaya Tenaga adalah calon yang mempunyai SKM dan Sijil Pendawaian/ Sijil Jentera untuk naik tahap seperti daripada SKM Tahap 3 ke SKM tahap 4.

Sijil Pengajar Vokasional (VTO) adalah terbuka kepada semua calon yang mempunyai Sijil/ Diploma untuk mengikuti program menjadi tenaga pengajar Vokasional.

MERITOKRASI

Meritokrasi adalah penentuan nilai merit yang dilaksanakan tanpa mengira agama, bangsa, keturunan, negeri, tempat tinggal dan sebagainya. Prinsip meritokrasi mengguna pakai 90% markah akademik dan 10% markah kokurikulum bagi kemasukan ke Universiti Awam (UA), Politeknik, Kolej Komuniti dan Institusi Latihan Kemahiran Awam (ILKA).

Universiti Terbaik Malaysia

Senarai universiti terbaik di Malaysia dan dunia disediakan oleh QS University Ranking iaitu agensi yang membuat penarafan universiti peringkat dunia.

Senarai terkini 27 universiti terbaik di Malaysia dan dunia 2020 adalah seperti di bawah.

Ranking
Malaysia
UniversitiRanking
Dunia 2020
1Universiti Malaya (UM)70
2Universiti Putra Malaysia (UPM)159
3Universiti Kebangsaan Malaysia (UKM)160
4Universiti Sains Malaysia (USM)165
5Universiti Teknologi Malaysia (UTM)217
6UCSI University442
7Universiti Teknologi Petronas (UTP)482
8Taylor's University511-520
9Management and Science University (MSU)541-550
10Universiti Utara Malaysia (UUM)591-600
11International Islamic University Malaysia (IIUM)651-700
12Universiti Teknologi MARA (UiTM)651-700
13Universiti Malaysia Perlis (UniMAP)701-750
14Sunway University751-800
15Universiti Malaysia Pahang (UMP)801-1000
16Multimedia University (MMU)801-1000
17Universiti Malaysia Sarawak (UNIMAS)801-1000
18Universiti Tenaga Nasional (UNITEN)801-1000
19Universiti Tunku Abdul Rahman (UTAR)801-1000
20Universiti Malaysia Sabah (UMS)801-1000
21Universiti Malaysia Terengganu (UMT)-
22Limkokwing University of Creative Technology-
23Universiti Tun Hussein Onn Malaysia (UTHM)-
24Al-Madinah International University-
25Universiti Kuala Lumpur (UNIKL)-
26Universiti Pendidikan Sultan Idris (UPSI)-
27Universiti Sultan Zainal Abidin (UNISZA)-

QS World Ranking yang berpusat di United Kingdom adalah antara agensi penerbitan kedudukan tahunan universiti dunia yang paling popular. Agensi lain yang juga popular ialah SCIMAGO Institution Ranking, Time Higher Education (THE) World University Ranking, Academic Ranking of World Universities (Shanghai Jiao Tong), CWTS Leiden Ranking, dan U-Multirnk Ranking.